Bulut Bilişim Nedir?

 Bulut Bilişim Nedir?

Faydaları ve Riskleri Nelerdir?

 
Günümüz bilgi çağında bilgiye erişim ve bilginin işlenmesi çok önemli hale gelmiştir.Bu nedenle bilgi teknolojisinde yenilikler, yeni bakış açıları aranmaya başlanmıştır.Az veya çok bilgi teknolojisiyle ilgili okuma yapan herkes bulut bilişimi duymuştur.Peki nedir bu bulut bilişim?Yeni bir teknoloji midir?Avantajları ve dezavatajları nelerdir?
Bulut bilişim, uygulamaların internet ortamında bulunan uzak bir sunucu üzerinden çalıştırılması ya da her an erişilebilir bir şekilde bulundurulmasını sağlayan bir servis yapısıdır.Bulut aslında hayatamıza yeni giren bir kavram değildir.Bulut eskiden ağ akışını yani interneti sembolize etmek için kullanılıyordu.Şimdi de aslında çok benzer bir kavramı ifade ediyor.İlk başlarda sunucu-istemci mimarisinde ince istemci(thin client) kullanılıyordu.Bu mimaride işlemcisi olan bir ana bilgisayar tüm işlemleri gerçekleştiriyor,kullanıcıya sadece sonuçları gönderiyordu.Yani kullanıcı işlemciye sahip bir bilgisayar kullanmıyor sadece monitör ve klavyeden oluşuyordu.Daha sonra kalın istemci (thick client) mimarisi kullanılmaya başlandı.Kalın istemci mimarisinde kullanıcının bilgisayarlarıda işlem yapabilme özelliği kazanmış oldu.Bu sayede veri işleme ve depolama yerelleşti ve kullanıcı bilgisayarlarının özellikleri ciddi önem kazandı.Büyük işlemlerle uğraşan kişiler ve kurumlar donanımı çok güçlü bilgisayarlar almak zorunda kaldılar ki bu ciddi maliyete sebep oluyordu.Tam bu noktada eski mimarinin (ince istemci) geliştirilerek kullanılması önerileri ortaya atıldı.Ana işlem merkezi işlemleri gerçekleştirecek,kullancı web tarayıcı ile bu merkeze erişim sağlayabilecekti.2006 yılında Amazon ilk bulut bilişim hizmeti olan Amazon S3’ü kullanıma açtı. 2008’in ortalarına gelindiğinde, Gartner Inc.(Danışmanlık ve Araştırma Şirketi) bulut bilişimi, bilgi teknoloji hizmetleri sektöründe hem kullanıcılar hem de tedarikçiler arasındaki ilişkiyi değiştirebilecek potansiyeli işaret etti ve 2008 den bu yana Dünya’da yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı. Son birkaç yıldır ülkemizde de yaygınlaşan bu teknoloji oldukça hızlı bir şekilde büyümeye devam ediyor.
Günümüzde bulut bilişim hizmeti üç modelde sunulmaktadır.
• Servis olarak yazılım(SaaS):Uygulama bulutu olarakta adlandırılır.Bulut alt yapısı kullanılarak yapılan yazılım ve uygulamaların kullanıcıya sunulmasıdır.Kullanıcının;sunucu,işletim sistemi ve veri depolama üzerinde yönetim işlevi bulunmaz ve yerel sabit diskine yazılım kurmaz.Gmail SaaS e bir örnektir.
• Servis olarak platform(PaaS):Kullanıcıya uygulama geliştirebilmesi için ortam sağlar.Kullanıcının işletim sistemi ve veri depolama üzerinde yönetim işlevi bulunmaz.(Windows Azure)
• Servis olarak Altyapı(IaaS):Kullanıcıya ağ üzerinden güvenli erişim imkanı sunan dinamik veri depolama alanı sağlayan servistir.Ayrıca kullanıcıya işlemci alanları ve güvenlik duvarı erişimi
sağlar.(Amazon ECS)
Bulut bilişimin sunulduğu üç modeli gördük.Şimdi şu soruyu soralım:’Neden tekrar eski mimariye dönmeye çalışıyoruz?Bulut bilişimin faydaları nelerdir?’
Avantajlar
Donanım ve yazılım maliyetlerinin azalması
Kullanıcı sayısı ve sunulan hizmetin niteliğine bağlı olarak donanım ölçeklendirilebilir ve maliyet yönetilebilir.Eğer yerel sunucu kullanılırsa sunucunu yoğun olsun olmasın masraf hemen hemen aynı oluyor.Yani sunucu kullanılmazken bile kullanılıyormuş gibi masraf doğuruyor.Haliyle kullanılmayan bir kaynağa para ödemeyi kimse istemiyor.Halbuki bulut bilişim hizmetinde sağlayıcı firmaya kullanılan hizmet miktarı kadar ücret ödeniyor.Ayrıca donanımların bakımı ve arızaların giderilmesi tamamen sağlayıcı firmaya ait olduğu için bakım ve arıza masrafları kullanıcıya yansımıyor.Avrupa ekonomik alanı içerisinde yapılan araştırmalar bulut bilişim kullanan şirketlerin %80’inde %10-20 tasarruf sağladığı gözlenmiştir.
Depolama kapasite sınırlamalarının ortadan kalması
Tüm kullanıcı verileri aynı ortamda bulunduğu için kullanıcı bilgisayarlarında yüksek kapasiteli veri depolama birimlerine ihtiyaç yoktur.Bulut bilişimde kullanılan veri alanı yönetim araçları, eşit maliyetle daha geniş veri depolama alanları sunuyor.
Zamandan ve mekandan bağımsız çalışma imkanı
İnternete bağlı olunduğu sürece uygulamalar dünyanın her yerinden çalıştırılabiliyor.Bu mobil çalışma için oldukça önemli.Kullanıcı verilerini yanında taşımak zorunda değil ki bu ciddi verim artışını doğuruyor.
Avantajlarından kısaca bahsettik.Peki hiç mi dezavantajı yok bu bulut bilişimin?Elbette var hem de hiç göz ardı edilemeyecek kadar önemli.
Dezavantajlar
Düşük hızlarda erişim sorunları
Web tabanlı bulut hizmetleri geniş bant internet ile çalışacak şekilde tasarlanmıştır.Bu nedenle yükleme ve indirme hızları çok kritiktir.Özellikle internet altyapısı yetersiz bölgelerde bulut bilişim hizmeti almak çok zor.
Güvenlik sorunları
Tüm kullanıcıların verileri ortak bir alanda tutulduğu için veri merkezi siber saldırılara çok açıktır.Hatta bir kullanıcının sistemde güvenlik açığı bulması durumunda diğer tüm kullanıcıların verilerine erişme imkanı oluyor.
Verinin nerede olduğunun bilinmemesi
Veri denetimi ve hukuksal incelemede verinin nerede olduğu ciddi önem kazanıyor.Örneğin Avrupa Birliği ülkelerinde bulut bilişim hizmeti alan vatandaşların Avrupa Birliği dışından bulut hizmeti alabilmeleri için bu servislerin yasaların belirlemiş olduğu bilgi güvenlik seviyesinde olması gerekiyor.Bir diğer örnek Türkiye’de Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun finans şirketlerine koyduğu müşteri verilerinin yurt dışına çıkarılmama şartı var.Dolayısıyla finans şirketleri her türlü aktif üretim ortamını buluta taşıyamıyorlar.
Adli incelemelerin ve dijital delillerin elde edilmesi konusundaki belirsizlikler
Tüm veriler beraber tutulduğu için herhangi bir adli incelemede incelenecek verilere bakılırken diğer verilerin açık hale gelmesi çok önemli bir sorun.Aynı zamanda incelemeyle alakası olmayan verilerin
son erişim zamanlarının değişmesi,bu verilerin ileri bir zamanda yapılacak incelemede delil olarak sayılamaması söz konusu.
Sonuç
Bulut bilişim mobil iletişim çağının en önemli bilgi ve iletişim araçlarından biri haline gelmiştir.Maliyetlerin düşürülmesi,erişim kolaylığı avantajlarının yanı sıra güvenlik riskleri ve hukuksal sorunlar gibi dezavantajlarını da beraberinde getiriyor.Ülkemizde bulut bilişimin neden geride kaldığına kısaca değinecek olursak;
ABD’de federal yasalarla korunan ve Avrupa Konseyinin 108 sayılı sözleşmesi ve 181 sayılı ek protokolü ile belirli bir çerçeveye alınan kişisel verilerin korunması kavramı Türkiye’de henüz yeni yeni gündeme geliyor.
Bulut altyapısı kurmak çok ciddi yatırım gerektiriyor.Ya yerli bir bilişim firması ciddi bir yatırımla desteklenmeli ya da Amazon, Azure gibi firmalar Türkiye’de altyapı kurması için ikna edilmelidir.
Bulut bilişim hizmetlerinden yararlanmak için iyi bir internet alt yapısı gerekiyor.AB Dijital Ajandası’nda yer alan 2020 yılı hedefine göre; 2020 yılına kadar AB alanı içerisinde tüm internet erişim hızının 30 Mbps’in üzerinde olacağı ve en az %50’sinin 100 Mbps hızında erişim hızına sahip olacağı belirtilmektedir .Ne yazık ki ülkemizde internet alt yapısı Avrupa ve ABD’nin çok gerisinde kalıyor. Türkiye’de internet kullanımı ve geniş bant internet erişim imkânının artmakta olduğu görülse de; AB ülkeleri ile kıyaslandığında hâlâ sayısal uçurumun bulunduğu söylenebilir.
Dünyanın da yeni tanıştığı bu tip bilişim reformlarını fırsat bilip hemen adapte olmamız gerekiyor.Ülke olarak mobil iletişim çağının kırılma noktalarını çok iyi takip etmek durumundayız çünkü bu kırılmaları kaçırırsak,başka kaçırılacak bir şey kalmayacak.
 
 
 
                                                                                                                                                                    Yazar
    
                                                                                                                                                               İbrahim Kamacı
 
 
 
 
 
Yararlanılan kaynaklar
http://www.bby.hacettepe.edu.tr/yayinlar/dosyalar/94-828-1-PB.pdf
http://www.journalagent.com/iuyd/pdfs/IUYD-83803-RESEARCH_ARTICLE-YARLIKAS.pdf
https://tr.linkedin.com/pulse/t%C3%BCrkiyede-bulut-bili%C5%9Fim-suat-u%C4%9Furlu

KISACA MÜNBİT

MÜNBİT gönüllülerinin sahip olduğu vizyon, insanlar arasında aktif, iş ve üniversite dünyasında tanınan, kolay, ulaşılabilir ve saygın bir topluluk olarak, faydalı bireyler olmaktır.

E-Posta Aboneliği

E-posta adresinizi yazın ve listemize kaydolun.